En güzel ders doğadan alınır

Didem Çivici

Bugünlerde ekolojik duyarlılık adına pek çok alanda çeşitli çalışmalar yürütülüyor. Bu çalışmalardan en çok dikkat çeken ise, İstanbul Maltepe’de bir devlet okulunda karşımıza çıktı.

İstanbul Permablitz Anadolu yakası koordinatörü Didem Çivici ve bir rehberlik öğretmeni öncülüğünde uygulamaya başlanan proje; “Ekolojik Bahçe ve Permakültür Uygulaması; Ekolojik Eğitim Ortamlarının Davranış ve Öğrenme Biçimleri Üzerine Etkileri” başlığını taşıyor.

Didem Çivici projeyi şu sözlerle açıklıyor; “Bu projenin farklılığı, basit bir okul bahçesi tasarımı olmaması ve basit bir “çocuklar tohum diksinler, meyve toplasınlar” olayı olmaması. Bu 2 yıllık bir proje ve bu süre zarfında çocukların psikolojisi üzerine etkileri, hem ruhsal gelişimleri hem fiziksel gelişimleri ayrıca okul başarısındaki etkilerini görmek açısından çok önemli. Bu açıdan Türkiye’de ilk defa gerçekleştirilen bir çalışma…”

Ekolojik uygulamaların ilk defa bir devlet okulunda yer alması bu projenin önemini açıkça ortaya koyuyor. Okulların yaz tatiline girdiği bir dönemde böyle bir projenin gerçekleştirilmiş olmasından haberdar olmamız, bir sonraki eğitim döneminde, başka okulların da projeden etkilenip uygulaması açısından çok iyi bir örnek teşkil ediyor.

İstanbul Permablitz

Proje koordinatörü Didem Çivici, aynı zamanda İstanbul Permablitz Anadolu yakası koordinatörü. Çivici, projenin başlangıç öyküsünü şu sözlerle anlatıyor; “Yaklaşık 7 senedir Kaz Dağı müdavimiyim. Doğadan bir şekilde kopamadım. Geçen sene İngilizce öğretmenliğinden mezun olduktan sonra doğadan kopmadan nasıl ne yaparım diye düşünüyordum. Sonra geçen sene Mart ayında Bayramiç Yeniköy buluşmaları karşıma çıktı. Pemakültür sertifika kursuna başladım ve ondan sonra bu uygulamaların şehirde de yapılabileceğini anladım. Bunun için de öncelik eğitim olması gerekiyordu.” 

“Nesli doğasever olarak ön plana çıkarmak çok daha önemli “ diyen Çivici, proje teklifinin kendisine geçtiğimiz yıl Tema Vakfı ve Milli Eğtim Bakanlığı işbirliği ile gerçekleştirilen “Ekolojik Okuryazarlık” eğitimine katılan bir rehberlik öğretmeninden geldiğini belirtiyor ve ekliyor; “Kendisi araştırmacı yazar Richard Louv’un “Doğadaki Son Çocuk” kitabından etkileniyor. Bu kitap, doğanın çocuklar üzerindeki duygusal, fiziksel, bedensel etkilerini incelendiği bir kitap. Daha sonra Tema vakfının ekolojik okur yazarlık kursuna gidiyor. Orada permakültürden bahsedilince kafasında bir ışık yanıyor; “böyle bir şey neden olmasın” diyor…” Çivici ve rehberlik öğretmeni bir araya geldiğinde ise ortaya ilk defa bir devlet okulunda uygulanma imkanı bulan Eco-Per projesi ortaya çıkıyor. 

2011 yılı Kasım ayında başlayan proje, temel olarak doğanın çocuk psikolojisi ve öğrenci başarısı üzerindeki etkisini inceliyor. Projenin hedefleri arasında öğrencilere okul bahçeciliği uygulamaları yardımıyla kendi ürünlerini yetiştirme fırsatı sunulması ve bu süreçteki zorunlu ekip çalışmaları nedeniyle öğrencilerin sosyalleşme becerilerine katkı sağlaması yer alıyor. Ayrıca yaratılacak ekolojik ortamla müfredat içerisinde var olan birçok konunun işlenmesine, örneklenmesine ve deneyimlenmesine elverişli olduğundan keyifli bir eğitim ortamı yaratarak zenginlik sunması ve projede bir model olarak bahçeciliğin bütün okul müfredatlarında yer almasını sağlamak, projenin diğer hedeflerinden bir kaçını oluşturuyor. “Normalde permakültür danışmanı olarak alana gittiğimizde basit bir tasarım ortaya çıkar ama bu projede öyle olmadı. Eğitimi o tasarımın içine sokarsak ne olur diye yola çıktık ve pek çok farklı araştırmaya dayanarak projeyi geliştirdik” diyen Çivici, projenin öğrencilerin yanı sıra öğretmenler için de rehabilitasyon alanı sağladığını dile getiriyor. 

Açık Hava sınıfı oluşturulmasından, sebze bahçeleri oluşturmaya, kompost gübre çalışmasından solucan kovası uygulaması, kuş evleri ve gölet yapımına kadar pek çok uygulamayı içeren proje 6,7 ve 8. Sınıf öğrencilerinden oluşan 20 kişilik özel bir karma sınıf tan oluşuyor. Projenin ön testler ve son testler uygulayarak ilerlediğini dile getiren Çivici; “Başlangıçta Öğrenciler şaşkındı ama süreç içinde zevk almaya başladılar. Toprağa dokunmayan bir öğrencim vardı, pisleneceksin başka çaresi yok” dedim ve sonra solucanlarla oynamaya başladı. Projenin beni tatmin eden kısmı da, öğrencileri projenin içine koyup sorumluluk sahibi yapmamız. Bunu kendilerinden ayrı bir şey olarak görmemeleri için çalışıyoruz. O sorumluluğu alması ve sahiplenmesi gerekiyor. Günümüz eğitim sisteminde öğrencilere sorumluluk verilmiyor. Bu proje onların özgüven, sorumluluk ve sahipleneme duygularını da geliştiriyor. Birbirlerine sorumluluklarını hatırlatıyorlar. Bu sürece tanık olmak muhteşem bir şey!”diyor.

VELİLERDEN TOHUM KÜTÜPHANESİ
Projenin öğrenci velileri ve öğretmenler tarafından da çok olumlu karşılandığını dile getiren Çivici, “Önce bir tereddüdümüz vardı ancak sonra sohbet ettiğimizde ‘Ne zaman kürekleri ele alacağız?’  diye soruyorlar. Diğer öğretmen arkadaşlarımız, biz yokken solucanlarımızı besliyor. Veliler gelen tohumların kavanozlanıp çoğaltılması üzerine çalışmalar yapan ‘Tohum Kütüphanesi’ için köylerinden tohum getirdiler. Bu proje, veliler ve öğretmenler açısından da güzel deneyimler yaşattı” diyor. Sürdürülebilirliğin artık büyük şirketlerden, en küçük birimlere kadar büyük önem taşıdığına değinen Çivici, bu tarz eğitimlerin, okul öncesinden üniversiteye kadar süre gelmesi gerektiğine değiniyor. 

Okullarda ekolojik eğitim ortamı yaratmak, öğretmen ve öğrencilere ekolojik okuryazarlık formasyonu kazandıracak ortam sunmak ve öğrencilerin doğayı, doğal ortamlarda tanıma, doğanın sunduklarını eğitim konusu, malzemesi ve aracı olarak değerlendirme, doğa ile bütünleşme ve onun bir parçası olduğunu kavrayabilmelerine olanak sağlamak amacıyla hazırlanan proje aynı zamanda İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Aydın Üniversitesi ortaklığı ile düzenlenen “2012 Eğitimde İyi Örnekler Paylaşımı” na aday.

Maltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, TEMA Vakfı, Türkiye Permakültür Araştırma Enstitüsü, Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği, Ekosol Tarım ve Hayvancılık, Datça Sürdürülebilir Yaşam Kolektifi gibi kurumların desteklediği proje, her geçen gün kendisine yeni destekçiler bulmaya devam ediyor. Önümüzdeki günlerde Maltepe İşadamları Derneği tarafından su deposu ve yağmur sulama sistemini kurmak için destek alacaklarını dile getiren Çivici, projeyi bu süreçten sonra bir adım ileriye taşımayı amaçladıklarını dile getiriyor.

OKUL BAHÇELERİNDE GIDA ORMANLARI NEDEN OLMASIN?
Şu anda projedeki en önemli önceliğin 500 metre karelik okul bahçesini kendi kendine yetebilir bir hale getirmek ve yağmur suyunu depolama sistemi kurmak olduğunu dile getiren Didem Çivici, önümüzdeki günlerde bahçe açılışı düzenlemeyi planladıklarını dile getiriyor. Çivici; “Bu iyi bir proje olduğu için, iyice yerleştikten sonra daha büyük destekler geleceğini düşünüyorum. İleride projeyi AB fonları gibi destek programlarına sunmayı düşünüyoruz. Belki başka ilçelere de taşıyabiliriz. Bu proje sayesinde özellikle geniş alanları olan okullarda gıda ormanları oluşturulabilir. Belki bunun oluşması 10 sene alabilir ama düşünsenize ekolojik getirileri dışında maddi anlamda da getirileri olabilir. Özellikle şu anda bu tarz projelerin devlet okullarında yaygınlaşmasını amaçlıyoruz.”şeklinde konuştu. 

Eco-Per projesini desteklemek isterseniz İkibin50 dergisinin 0216 291 25 20 numaralı telefondan bizimle iletişime geçebilirsiniz…

Yorumlar

bilgör akdoğan güven diyor ki: (13 Aralık 2012)

mrb. çanakkalede yaşıyorum. burada bir gurup oluştu ve permakültür üzerine çalışılıyor. resim öğretmeniyim. ikiz 6 yaşında çocuklarım var. benim gibi birkaç anne permakültür ve çocuk üzerine birtakım işler yapmaya hazırlanıyoruz. neler yapabiliriz. bitakım projeler var aklımızda fakat sizdende yardım alırsak çok güzel olur. cevabınızı sabırsızlıkla bekliyorum. şimdiden tşk

Didem Çivici diyor ki: (20 Kasım 2012)

Merhabalar Dilekciğim,
Çok teşekkürler gönülden desteğin için.
Çalışmalarımızı Marmaris'e yönlendirmeye çabalıyoruz, kısmet, umarım büyükşehirleri çevreleyen o 'kocaman' dağları aşacağız yakında...

DİLEK ÖZÜSTÜN diyor ki: (12 Eylül 2012)

Sevgili Didem Seni tebrik ediyorum, gelecek için güzel şeyler vaadeden projenin içinde olduğun için.Ben Kaş ta yaşıyorum. Umarım ilerde buralarda da böyle bir projeye ön ayak olursun. O zaman bilki burda bir dostun var. Başarılarının devamını diliyorum.Sevgiyle kal.

Yorum yaz...